الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

247

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 118 - 119 - 120 قرائت كوفيان بجز حفص « فصل » را به فتح و « حرم » را بضم خوانده‌اند . اهل مدينه و حفص و يعقوب و سهل هر دو را بفتح خوانده‌اند . ديگران هر دو را بضم خوانده‌اند . شايد قرائت ضم در « فصل » اين آيه است : « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلًا » ( همين سوره 114 ) و شاهد ضم در « حرم » اين آيه است : « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ . . . » ( مائده 3 ) شاهد فتحهء آنها اين دو آيه است « قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ » ( انعام 97 ) و « أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ » ( انعام 6 ) . ليضلون : ابن كثير و ابو عمرو و يعقوب در اينجا و در سوره‌هاى يونس و ابراهيم و حج و لقمان و زمر بفتح ياء و كوفيان بضم ياء و ديگران در اينجا و در سورهء يونس بفتح ياء و در بقيه ، بضم ياء خوانده‌اند . كسانى كه بفتح ياء خوانده‌اند ، نظرشان اين است كه آنها خودشان بر اثر پيروى هواى نفس گمراهند و كسانى كه بضم ياء خوانده‌اند ، نظرشان اين است كه آنها از هدايت دور تر و در گمراهى آنان نيز سرايت مىكند . بديهى است كه هر گمراه كننده‌اى گمراه است . اما هر گمراهى ممكن است گمراه كننده نباشد . اعراب و لغت وَ ذَرُوا : واو براى عطف است . از اين فعل فقط امر و مستقبل به كار مىرود ، زيرا نخواسته‌اند ابتداى بواو كنند . در مورد « عسى » فقط ماضى آن استعمال مىشود . ظاهر : چيزى كه قابل درك باشد . باطن : چيزى كه دركش دشوار باشد .